नेपाल अर्थतन्त्र
तातोपानी नाका खोल्न नेपालको कूटनीतिक पहल; बेइजिङको सुरक्षा चिन्ताले अनिश्चितता कायमै
K6AAJA सारांश
- अगस्त २६ को भोटेकोशी बाढीले रसुवागढी नाका बन्द भएपछि नेपालले तातोपानी नाका पुनः खोल्न चीनसँग कूटनीतिक पहल तीव्र पारेको छ; तर बेइजिङले सुरक्षा चिन्ता, भौगोलिक जोखिम र दोहोरिने पहिरोको कारण देखाउँदै नियमित सञ्चालनबारे अझै प्रतिबद्धता जनाएको छैन।
- चिनियाँ राजदूतले बुधबार उद्योगमन्त्रीसँगको भेटमा चाडपर्वका लागि नाका छोटो अवधिका लागि खोल्न सकिने संकेत गरे, तर दीर्घकालीन सञ्चालनका लागि विस्तृत अध्ययन आवश्यक पर्ने बताए।
- व्यापारीहरूका अनुसार तातोपानी हुँदै काठमाडौं एक कन्टेनर पुर्याउन करिब ५० हजार रुपैयाँ लाग्छ भने कोरलाबाट पाँच लाख रुपैयाँसम्म पर्न सक्छ; दसैंको किनमेल सिजनअघि सामान अड्किँदा नाका खोल्ने दबाब बढेको छ।
- नेपाली सुरक्षा अधिकारीहरूका अनुसार तिब्बती शरणार्थीको आवागमन र सम्भावित चीनविरोधी गतिविधिबारे बेइजिङको चिन्ताले वार्ता झन् जटिल बनाएको छ।
पृष्ठभूमि
तातोपानी नाकाको इतिहास — सिन्धुपाल्चोकको तातोपानी नाका २०१५ को भूकम्पपछि बन्द भएर २०१९ मा सीमित मालसामानका लागि पुनः सञ्चालनमा आएको थियो। कोभिड महामारीका क्रममा पुनः बन्द भएपछि आयात-निर्यात सीमित वस्तुमै थन्किएको छ।
वैकल्पिक नाकाको अवस्था — रसुवागढी नाका अगस्त २६ को बाढीले ध्वस्त छ भने मुस्ताङको कोरला नाकाबाट ढुवानी महँगो पर्छ। हिउँदमा हिमपातले कोरला सञ्चालन झन् कठिन हुने भएकाले तातोपानी खोल्ने पहल अर्थपूर्ण छ।
